Jak Lupka liczy wynik
Każdy produkt dostaje ocenę składu i dopasowanie do każdej osoby w rodzinie. Tu opisujemy dokładnie, skąd biorą się te liczby.
W skrócie. Ocena składu (0–100) jest taka sama dla wszystkich: 60% to wartość odżywcza według Nutri-Score, 30% dodatki do żywności, 10% stopień przetworzenia (NOVA). Dopasowanie do osoby (procent) zaczyna od oceny składu i zmienia ją według jej profilu: czego nie je i czego pilnuje. Wynik rodziny to dopasowanie osoby, której produkt pasuje najsłabiej.
Metoda w wersji 2. Liczby na tej stronie są odczytywane wprost z kodu aplikacji przy każdej aktualizacji strony, ostatnio 30 października 2026.
1. Ocena składu: trzy części
| Część | Waga | Jak liczona |
|---|---|---|
| Wartość odżywcza (Nutri-Score) | 60% | A = 100, B = 75, C = 50, D = 25, E = 0 pkt. Gdy w bazie nie ma Nutri-Score, a są wartości odżywcze, liczymy go szacunkowo algorytmem z 2023 r. (bez napojów) i zaznaczamy to przy produkcie. |
| Dodatki do żywności | 30% | Start: 100 pkt. Dodatek z umiarkowanymi zastrzeżeniami odejmuje 15 pkt, z dużymi 40 pkt. Dodatki bez zastrzeżeń i z niewielkimi zastrzeżeniami nie obniżają oceny, tylko są opisane. |
| Przetworzenie (NOVA) | 10% | NOVA 1 = 100, NOVA 2 = 75, NOVA 3 = 50, NOVA 4 = 0 pkt. |
Gdy brakuje którejś części (np. nie znamy składu), liczymy z pozostałych, proporcjonalnie do ich wag, i oznaczamy ocenę jako częściową. Na listach i w porównaniach bierzemy pod uwagę tylko oceny policzone z co najmniej dwóch części.
Zasady dodatkowe
- Limit 49 pkt tylko dla substancji wycofanych w UE albo z mocnymi dowodami szkodliwości: E171 dwutlenek tytanu, E249 azotyn potasu, E250 azotyn sodu, E251 azotan sodu, E252 azotan potasu. Taki produkt nie może mieć oceny wyższej niż „Od czasu do czasu”.
- Pitne produkty mleczne (jogurty pitne, kefiry, maślanki, mleka smakowe) liczymy jak napoje, tak jak oficjalny Nutri-Score od 2023 r., na 100 ml. Baza bywa tu niespójna: dwa skyry pitne o identycznych wartościach miały w niej Nutri-Score B i E, tylko przez inną kategorię. U nas oba dostają tę samą ocenę.
- Ochrona prostej żywności: produkt nieprzetworzony (NOVA 1–2) albo z 1–2 składników bez dodatków nie spada poniżej 25 pkt za same kalorie czy tłuszcz. Orzechy, oliwa czy ser nie dostają więc najniższego werdyktu.
Przykład
Produkt z Nutri-Score B, NOVA 4 i jednym dodatkiem z umiarkowanymi zastrzeżeniami (E407, karagen): 60% × 75 + 30% × 85 + 10% × 0 = 71 pkt, czyli „Dobre”.
2. Werdykty bez straszenia
| Ocena składu | Werdykt |
|---|---|
| 75–100 | 100Dobre na co dzień |
| 50–74 | 74Dobre |
| 25–49 | 49Od czasu do czasu |
| 0–24 | 24Raczej rzadko |
Nie używamy słów „złe”, „szkodliwe” ani „toksyczne”. Liczy się cała dieta, a nie pojedynczy produkt, więc werdykt mówi raczej, jak często po coś sięgać.
3. Dodatki: liczy się ryzyko, a nie sama obecność
Mamy opisanych 156 dodatków do żywności. Każdy ma poziom zastrzeżeń ustalony na podstawie opinii EFSA, klasyfikacji IARC, wytycznych WHO i przepisów UE:
| Poziom | Dodatków | Wpływ na ocenę |
|---|---|---|
| Bez zastrzeżeń | 82 | nie obniża |
| Niewielkie zastrzeżenia | 38 | nie obniża |
| Umiarkowane zastrzeżenia | 31 | −15 pkt w części „dodatki” |
| Duże zastrzeżenia | 5 | −40 pkt w części „dodatki” |
Glutaminian sodu, lecytyny czy kwas cytrynowy nie obniżają oceny. Dodatek spoza naszej bazy jest pokazywany, ale nie wpływa na wynik. Przy każdym dodatku w aplikacji jest krótki opis i źródło.
4. Dopasowanie do osoby
Każdy domownik ma własny profil. Bez profilu dopasowanie równa się ocenie składu. Z profilem zaczynamy od oceny składu i stosujemy dwie listy.
„Nie jem”: alergeny i diety
Do wyboru jest 14 alergenów z unijnej listy (gluten, mleko, jaja, orzechy, orzeszki ziemne, soja, sezam, seler, gorczyca, siarczyny, ryby, skorupiaki, mięczaki, łubin), diety (wegańska, wegetariańska, pescetariańska, bezglutenowa, bez mleka i przetworów, bez laktozy), a także własne słowa, np. nazwa składnika.
- Produkt zawiera coś z listy: dopasowanie 0–10% i komunikat „Nie dla …” (np. „Nie dla Kuby”) z powodem.
- „Może zawierać” (śladowe ilości): najwyżej 35%.
- W bazie brak składu: najwyżej 70% i prośba o sprawdzenie etykiety.
„Pilnuję”: składniki do ograniczenia albo zwiększenia
| Co | Mało | Średnio | Dużo |
|---|---|---|---|
| Ograniczam: cukier, sól, tłuszcze nasycone, kalorie, węglowodany (mniej), przetworzenie i dodatki | +5 pkt | -10 pkt, najwyżej 74% | -25 pkt, najwyżej 45% |
| Unikam: olej palmowy, słodziki, kofeina | nie zawiera: bez zmian | zawiera: -25 pkt, najwyżej 45% | |
| Chcę więcej: białko, błonnik | bez zmian | źródło: +5 pkt | +10 pkt |
Gdy brakuje danych o składniku, którego pilnujesz, dopasowanie wynosi najwyżej 70%. Dzięki górnym granicom produkt z większą ilością cukru czy soli nigdy nie wypada lepiej niż ten sam produkt z mniejszą. Produkt, którego tylko pilnujesz, ma zawsze co najmniej 12%, czyli więcej niż taki, którego nie jesz.
Progi „mało” i „dużo” (na 100 g; napoje na 100 ml)
| Składnik | Mało: do | Dużo: powyżej |
|---|---|---|
| Cukry | 5 g (2,5 g) | 22,5 g (11,25 g) |
| Sól | 0,3 g (0,3 g) | 1,5 g (0,75 g) |
| Tłuszcze nasycone | 1,5 g (0,75 g) | 5 g (2,5 g) |
| Kalorie | 150 kcal (20 kcal) | 400 kcal (40 kcal) |
Progi „mało” pochodzą z unijnych oświadczeń żywieniowych (rozporządzenie 1924/2006), progi „dużo” z brytyjskiego oznaczenia kolorami na opakowaniach. Białko: źródło od 5 g, dużo od 10 g na 100 g. Błonnik: źródło od 3 g, dużo od 6 g.
5. Wynik rodziny: najsłabsza osoba, nie średnia
Przy kilku osobach Lupka pokazuje wynik każdej z nich i jeden wynik rodziny: dopasowanie osoby, której produkt pasuje najsłabiej. Przykład: płatki owsiane pasują Oli i Ani w 100%, ale Kuba nie je glutenu (5%). Średnia dałaby 68%, czyli „Dobre”, i problem Kuby zginąłby w liczbie. Lupka pokaże 5% i „Nie dla Kuby · gluten”.
Na zakupy można wyłączyć osoby, dla których dziś się nie kupuje. Wtedy wynik liczy się tylko dla włączonych.
6. Na tle podobnych produktów i zamienniki
Przy produkcie pokazujemy, od ilu procent produktów z tej samej kategorii ma lepszą ocenę składu (gdy mamy co najmniej 5 produktów do porównania). Zamiennik musi mieć ocenę wyższą o co najmniej 10 pkt i pasować do profilu. Nie proponujemy droższych produktów „bio” tylko dlatego, że są bio.
7. Kosmetyki
W kosmetykach oceniamy skład INCI. Mamy opisanych 63 składników: 37 z niewielkimi, 15 z umiarkowanymi i 11 z dużymi zastrzeżeniami. Składnik z umiarkowanymi zastrzeżeniami odejmuje 15 pkt, z dużymi 40 pkt, a jego obecność ogranicza ocenę do 49 pkt.
8. Czego nie robimy
- Nie dajemy premii za oznaczenie „bio”. Ekologiczny cukier to dalej cukier.
- Nie bierzemy pieniędzy od producentów i nie mamy reklam. Kolejność produktów zależy tylko od oceny.
- Nie karzemy za sam dodatek bez względu na ryzyko.
- Nie stawiamy diagnoz. Ocena to informacja, nie porada medyczna.
Zmiany metody
| Data | Zmiana |
|---|---|
| 22.10.2026 | Pitne produkty mleczne liczone jednakowo jak napoje (wcześniej ocena z bazy, która dla bliźniaczych produktów bywała różna). |
| 21.10.2026 | Jeden wynik rodziny: dopasowanie osoby, której produkt pasuje najsłabiej. Tak samo na ekranie produktu, na listach i w historii. |
| 19.10.2026 | Wersja 2: dodatki według ryzyka, limit tylko dla E171 i azotynów/azotanów, ochrona prostej żywności, nowe werdykty. |
Źródła
- EFSA: dodatki do żywności
- IARC: lista sklasyfikowanych substancji
- WHO: wytyczne o słodzikach (2023)
- Rozporządzenie UE 1333/2008 o dodatkach do żywności
- Rozporządzenie (WE) 1924/2006 w sprawie oświadczeń żywieniowych
- Nutri-Score (Santé publique France)
Sprawdź, jak to działa na Twoich zakupach.
Otwórz Lupkę